Vertrouwen


Vertrouwen en statusdynamiek

Vertrouwen betekent dat men kan rekenen op iets, weet dat het goed is of goed komt, zekerheid heeft, niet in het duister tast, weet dat men op grond van overeenstemmende normen en waarden handelt. Vertrouwen betekent dat men niet bang hoeft te zijn dat de ander opportunistisch zal handelen, door de ander benadeeld zal worden.

In termen van status: bij vertrouwen kan men ervan uitgaan dat men niet onterecht in status verlaagd zal worden (zoals wel bij opportunistisch handelen) en dat normen en waarden expliciet zijn of expliciet gemaakt kunnen worden.

Basisvoorwaarde voor vertrouwen

Behalve dat men moet afzien van strategisch of opportunistisch handelen is er nog een basisvoorwaarden waaraan voldaan moet worden. Men moet bereid zijn om zichzelf in status te verlagen en de ander te verhogen.

Deze voorwaarde maakt het in de praktijk ook mogelijk om strategisch handelen achterwege te laten. Doet men dat toch, dan zullen schuldgevoel en schaamte veelal het gevolg zijn. Het vertrouwen is beschaamd. De ander is onterecht in status verlaagd.

Kennen wij elkaar?

Waarom is het zoveel gemakkelijker om te gaan met mensen die we kennen? Wat hebben we tegen onbekenden? Waarom komen informele bijeenkomsten het zaken doen ten goede?

We weten niet wat we van onbekenden mogen verwachten. Zijn ze gevaarlijk? Meer gericht op de eigen verhoging? Zullen ze ons verlagen? We zijn gebouwd om verlaging te vermijden en verhoging na te streven. Daar zullen we ons bij onbekenden op richten. Dat betekent dat we ons zullen 'indekken' tegen mogelijke verlagingen. Hierdoor wordt de statusdynamiek beperkt.

Als we elkaar kennen of leren kennen, is er sprake van (enig) vertrouwen. We weten waar we aan toe zijn, we hebben minder te vrezen. Er is dan meer statusdynamiek mogelijk.

Informele gesprekken zijn zeer geschikt om elkaar te leren kennen. We kunnen het over koetje en kalfjes hebben. Het zijn ongevaarlijke onderwerpen waarmee we weinig risico lopen onszelf of de ander teveel in status te verlagen of te verhogen. Wel krijgen we de kans om de dynamiek van de ander te leren kennen. We krijgen een indruk van het statusrepertoire van de ander. Elkaar leren kennen, betekent ook dat we erachter komen of de ander gevaarlijk is. We ontdekken of iemand strategisch of opportunistisch handelt. Zo niet, dan groeit het vertrouwen.

Naarmate we elkaar beter kennen, neemt het vertrouwen vaak toe. Er ontstaat meer ruimte voor statusdynamiek, voor uitschieters van de vier statusbewegingen. We hoeven niet bang te zijn dat een ander-verlaging gecompenseerd wordt of dat een zelfverhoging tot een conflict leidt.

Het perspectief: korte termijn vs lange termijn

Bij vreemden zullen we de statusdynamiek gebruiken waarmee we verlagingen het gemakkelijkste kunnen voorkomen. Afhankelijk van onze inschattingen zullen we de vier statusbewegingen gebruiken voor onze veiligheid.

We zullen de ander verlagen om voldoende afstand (veiligheid) te creëren. We zullen de ander (te) veel verhogen als we denken dat hij/zij anders gevaarlijk wordt. In contact met onbekenden handelen we op korte termijn: nú moet het risico beperkt blijven.

Van bekenden accepteren we verlagingen, omdat we ze niet als zodanig ervaren. We zullen op termijn weer worden verhoogd. We zijn bereid de ander te verhogen, daar we de verhoging terugkrijgen. In elk geval weten we dat we niets te vrezen hebben. In contact met bekenden zijn we bereid het lange termijn perspectief te hanteren.

Let's Get In Touch!


© Stultiens & Stultiens