Repressie


Waarom zou je repressief optreden?

Bij de aanpak van ongewenst gedrag wordt vaak naar repressieve middelen gegrepen. Men wil van het ongewenste gedrag af, het bestraffen ervan moet de oplossing brengen. In de praktijk blijkt vaak, dat het middel minstens zo erg is als de kwaal. Het hoofddoel, het verminderen van het ongewenste gedrag, wordt in de meeste gevallen niet bereikt. Vaak werkt repressie zelfs averechts.

Essentie van repressie

Repressie is een aanpak, bedoeld om anderen in het gareel te brengen. Dit tracht men te bereiken door de ander sterk te verlagen. Het is een vorm van agressie. Repressie geeft de controlerende (repressieve) partij een instant verhoging, en wel door de verlaging van de ander. Het is qua dynamiek vergelijkbaar met de ouder die zijn kind slaat uit onmacht. Het slaan is een compensatie van een ervaren statusverlaging. Het is dus geen weldoordachte strategie, maar een vorm van afreageren.

Met repressie wordt de onderdrukte partij verlaagd. Deze verlaging vraagt weer om compensatie. De onderdrukte partij is meestal geneigd deze compensatie vorm te geven met precies het (ongewenste) gedrag dat de andere partij wilde verminderen. Het compensatiegedrag van de onderdrukte partij is in de ogen van de controlerende partij weer aanleiding tot meer repressieve maatregelen, et cetera.

Repressie creëert een vicieuze cirkel. Het houdt zichzelf in stand.

De reden dat een partij wordt onderdrukt is dat ze zich actief ergens tegen verzet. In statustermen: de onderdrukte partij streeft naar verhoging en verzet zich tegen een verlaging die zij ervaart. Repressie als corrigerend middel vergroot de behoefte tot verzet. De repressie bevestigt immers de onderdrukten in het terecht zijn van hun beleving, namelijk onredelijk verlaagd worden. Het roept meer verzet op, om dezelfde reden als waarom ze zich in eerste instantie verzetten. Het verzet wordt nu alleen maar heftiger.

Andere dynamiek gewenst

Bovenstaande analyse wil niet zeggen dat het ongewenste gedrag dat men wilde bestrijden niet bestreden mag worden. Het gaat erom met welke middelen dit het meest effectief gedaan kan worden. Onze eerste reactie is vaak het ongewenste gedrag de kop indrukken. Dat is een ouder geneigd te doen, leidinggevenden en medewerkers doen het en overheden doen het.

Altijd blijkt compensatiegedrag minder effectief en vaak averechts te werken. De oplossing moet dus gezocht worden in een andere statusdynamiek. Niet de ander-verlaging en de zelfverhoging, maar de zelfverlaging en de ander-verhoging bieden de oplossing. Waarom zou dat werken? Waarom werkt 'de andere wang toekeren'? De zelfverlaging roept verhoging op. Uiteindelijk, op langere rermijn.

De essentie van 'sla mij' is zelfverlaging, juist niet compenseren.

Maar minder extreem

Het gaat er natuurlijk niet om dat we ons maar moeten laten slaan. Het gaat om de andere dynamiek.

Let's Get In Touch!


© Stultiens & Stultiens