Hofstede


De cultuurdimensies van Hofstede   (versie 0.5.7)

Hofstede heeft onderzoek gedaan naar de aard en kenmerken van culturen in organisaties en samenlevingen. De cultuur van een natie lezen we af aan een vijftal dimensies. Deze dimensies kunnen we in statusdynamiek vertalen.

Machtsafstand

Machtsafstand is gerelateerd aan functiegebonden en sociale status en de legitimiteit die daaruit voortvloeit voor de interactiestatus.

Individualisme versus collectivisme

Individualisme maakt iedereen eigen baas over zijn statusdynamiek. Bij collectivisme heeft de groep meer macht om verlagingen van groepsleden af te dwingen.

Masculien versus feminien

In masculiene samenlevingen zijn mensen competitiever ingesteld. In deze samenlevingen zijn mannen en vrouwen met name gericht op prestatie, ofwel zichzelf verhogen en de ander verlagen. Feminien georiënteerde samenlevingen zijn voornamelijk gericht op zorg en (behoud van) relaties. (Zie ook deze pagina.)

Onzekerheidsvermijding

Naarmate onzekerheidsvermijding van samenlevingen toeneemt, zullen zij meer gericht zijn op de zelfverhoging en op de verlaging van anderen. Alleen zo kunnen ze anderen hun waarheid opleggen.

(Kijk eens naar de dominante statusdynamiek in het politieke spectrum.)

Langetermijnoriëntatie versus kortetermijnoriëntatie

Bij een langetermijnoriëntatie zijn verlagingen niet direct bedreigend. Het vooruitzicht op het resultaat en daarmee de verhoging op lange termijn maakt veel goed.

Een oriëntatie op korte termijn maakt dat een verlaging op enig moment direct als bedreigend wordt ervaren. Het ligt voor de hand dat een verhoging snel moet komen. bij deze oriëntatie zal men sneller neigen tot compensatiegedrag.

Dimensies zijn niet goed of fout

Aan de vijf dimensies en hun statusdynamiek kleeft evenmin goed en fout als aan status als zodanig. Elk soort dynamiek heeft zowel voor- als nadelen. Nederland scoort laag op de dimensie machtsafstand, erg hoog op de dimensie individualisme, zeer laag op masculiniteit, gemiddeld op onzekerheidsvermijding en lange- versus kortetermijnoriëntatie.

De praktijken die tezamen een organisatiecultuur maken, kunnen bijvoorbeeld zijn:

  • gericht zijn op de werkinhoud of op de werknemer,
  • meer of minder controle uitoefenen of
  • pragmatischer of meer normatief ingesteld zijn.

Schenkt u maar bij: thee drinken met cultuurverschil

Cultuurverschillen zie je in verschillende gebruiken terug. Zo ook in het theedrinken.

Samen theedrinken

In Amsterdam, Caïro of Hongkong, samen thee drinken doen we overal. De gastheer trakteert de gast op thee en verhoogt met dat gebaar de gast. De gast laat merken dat hij van het drinken geniet en verhoogt hiermee de gastheer terug. Zoals eerder gezegd: etiquette in statustermen

In het ene land is het een goed teken dat de gast zijn kopje leegdrinkt. Hij wil niet de suggestie wekken dat het niet lekker was. Als hij zijn dorst heeft gelest of vermoedt dat de thee op is, bedankt hij vriendelijk. Hij zegt: 'Nee, dank u vriendelijk. Ik heb voldoende gehad, het was heerlijk.'

In een ander land is het leegdrinken van het kopje het signaal dat bijgevuld móet worden. Het betekent dat de gast nog niet voldaan is. Stel dat de gast na een aantal bijvullingen voldaan is. Hoe maakt hij dat duidelijk?

Als hij vriendelijk vertelt: 'Nee, dank u vriendelijk. Ik heb voldoende gehad,' beledigt hij de gastheer. Hij verlaagt de gastheer door expliciet te melden dat zijn diensten niet meer nodig zijn. De gastheer ervaart dit als een verlaging, hij wenst niet als ober behandeld te worden. De code in dit land is om een beetje thee in het glas te laten staan. Voor de gastheer is dit een verhogende boodschap: de gast is voldaan en goed verzorgd, dus heeft de gastheer goed 'gepresteerd'.

De gedragscode kan nog verder gaan, waarbij het de taak van de gast is niet bij te laten schenken. In dit derde land sipt de gast behoedzaam aan de thee. Het eerste en enige kopje blijft minstens half vol. Daarmee wordt de gastheer in status verhoogd zonder hem vervolgens te verlagen. Hij wordt bijvoorbeeld niet in verlegenheid gebracht voor het geval er geen thee meer in huis is. Drinkt de gast door, dan is de gastheer bijzonder beledigd door deze hebberigheid. Voortdurend leegdrinken, betekent dat de gast meer van de voorraad van de gastheer wil, die dit op zijn beurt als een ongemanierde zelfverhoging van de gast ervaart.

Een ontmoeting is gericht op het wederzijds verhogen van gast en gastheer. Het interculturele verschil zit in wat als verhogend en wat als verlagend ervaren wordt.

Let's Get In Touch!


© Stultiens & Stultiens